Merk je dat er in september ineens veel meer haar in je borstel en afvoerputje zit? Dat is geen inbeelding en meestal ook geen reden tot zorgen. Er bestaat een seizoensgebonden piek in haarverlies die bij veel mensen precies in september en oktober valt. De oorzaak ligt drie maanden eerder: in de zomer schakelt een groter deel van je haren tegelijk over naar de rustfase, en die haren laten pas na ongeveer honderd dagen los.
Hoe de haarcyclus die vertraging veroorzaakt
Elk haar doorloopt drie fasen. In de groeifase (anagen) zit ongeveer 85 tot 90 procent van je haren, en die duurt jaren. Daarna volgt een korte overgangsfase en tenslotte de rustfase (telogen), die zo'n drie maanden duurt. Aan het eind daarvan valt het haar uit en begint er op diezelfde plek een nieuw haar te groeien.
Onderzoek naar seizoensinvloeden laat zien dat het aandeel haren in de rustfase rond juli op zijn hoogst is. Tel daar die drie maanden bij op en je komt uit op de tweede helft van september en oktober. Precies de periode waarin je opeens denkt dat er iets mis is.
Hoeveel haren zijn nog normaal
Gemiddeld verlies je 50 tot 100 haren per dag. In de najaarspiek kan dat tijdelijk oplopen tot rond de 150 per dag zonder dat er iets aan de hand is. Je merkt dat vooral op wasdagen, omdat de haren die al los zaten dan allemaal tegelijk loskomen. Was je twee keer per week, dan lijkt de hoeveelheid in de doucheafvoer schrikbarend, terwijl het over drie of vier dagen verzameld haar gaat.
Een simpele check: leg een week lang de haren uit je borstel opzij en tel ze op een rustige avond. Zit je onder de duizend voor de hele week en zie je geen kale plekken of een bredere scheiding, dan valt het binnen de normale marge.
Waarom de zomer je haar extra belast
Uv-straling en zout
Uv-licht breekt de keratine in de haarschacht af en tast de beschermende buitenlaag aan. Zeewater en chloor drogen daar bovenop uit. Dat maakt het haar niet zozeer sneller uitvallend, maar wel brozer, waardoor je meer afgebroken haartjes ziet die je aanziet voor uitval.
Warmte en vochtverlies
Bij hitte verlies je meer vocht en mineralen. Een tekort aan ijzer of een langere periode van weinig eten in de zomer kan de rustfase van extra haarwortels inluiden, met dezelfde vertraging van ongeveer drie maanden.
Wat je er in het najaar aan kunt doen
Je kunt de cyclus zelf niet versnellen, maar je kunt wel voorkomen dat er nog eens breuk bovenop komt. Was je haar met een milde shampoo en masseer je hoofdhuid daarbij rustig met je vingertoppen, niet met je nagels. Gebruik een conditioner op de lengtes en punten, en kam nat haar met een brede kam van punt naar wortel in plaats van andersom.
Laat föhnen en stijltangen even links liggen of gebruik ze op de laagste stand met een hittebeschermer. Strakke staarten, knotjes en vlechten zorgen voor trekkracht op de haarwortels, wat in deze periode net het duwtje kan geven waardoor een haar eerder loslaat. Een losse vlecht of een zachte scrunchie is beter dan een strak elastiek.
Kijk ook naar je bord. IJzer, zink, biotine en voldoende eiwit zijn de bouwstenen van een haar. Vooral bij vrouwen met een hevige menstruatie of een plantaardig eetpatroon is een laag ijzergehalte een veelvoorkomende, en goed te verhelpen, oorzaak van extra haarverlies.
Wanneer het geen seizoensverschijnsel meer is
Seizoensgebonden haarverlies duurt zes tot acht weken en herstelt daarna vanzelf. Tegen december zou je het verschil weer weg moeten zien trekken. Houdt het langer dan drie maanden aan, zie je een scheiding die duidelijk breder wordt, kale plekken, jeuk of schilfers op je hoofdhuid, dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand. Denk aan een schildklieraandoening, bloedarmoede, een reactie op medicatie of erfelijke haaruitval.
Ga in dat geval langs je huisarts en vraag om een bloedonderzoek naar ijzer, ferritine en schildklierwaarden. Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans dat een behandeling aanslaat, want een haarwortel die te lang inactief is geweest komt moeilijker terug. Merk je alleen die tijdelijke najaarspiek, dan is geduld de beste verzorging die er is.
