Ja, een handcrème met 10% urea is voor de meeste mensen precies de juiste sterkte tegen beginnende kloven in de herfst. Urea trekt vocht aan én maakt de verharde hoornlaag rond een kloof zachter, waardoor de huid kan sluiten. Smeer minimaal drie keer per dag, in elk geval na elke keer handen wassen en dik voor het slapengaan. Is de kloof al open en bloedt hij, dan is 10% te prikkelend en gebruik je eerst een paar dagen een vette zalf zonder urea.
Waarom kloven juist in de herfst opduiken
Vanaf half september verandert er drie dingen tegelijk. De buitenlucht wordt kouder en droger, binnen gaat de verwarming aan (en die haalt vocht uit de lucht), en we wassen onze handen vaker omdat het verkoudheidsseizoen begint. De huid op de handrug en rond de knokkels is dun en heeft weinig talgklieren, dus die droogt als eerste uit. Eerst wordt hij ruw, dan rood, en bij het buigen van de vingers scheurt de bovenste laag in. Zo ontstaat een kloof, meestal op de knokkels, in de vingertoppen of naast de nagelriem.
Wat urea precies doet
Urea komt van nature voor in je huid als onderdeel van de natuurlijke vochtvasthoudende factor. In een crème werkt het op twee manieren, afhankelijk van de concentratie. Tot ongeveer 5% werkt het vooral als vochtbinder: het houdt water vast in de hoornlaag. Vanaf 10% komt daar een keratolytische werking bij: het weekt verharde, dode huidcellen los. Bij kloven is dat tweede effect belangrijk, omdat de randen van een kloof hard en dik worden en daardoor niet naar elkaar toe groeien. Een 10%-crème maakt die randen soepel, zodat de huid de kloof kan dichten.
Crèmes met 20 tot 40% urea bestaan ook, maar die zijn bedoeld voor eelt en verdikte voetzolen. Op de handen prikken ze en kunnen ze bij een open kloof zelfs flink branden.
Hoe vaak en hoeveel?
Drie keer per dag is de ondergrens. In de praktijk werkt een vast ritme het best: na het ontbijt, na de lunch, aan het eind van de middag en voor het slapen. Gebruik een hoeveelheid ter grootte van een erwt per hand en wrijf de crème vooral op de handrug en de knokkels, waar de kloven zitten; de handpalm heeft het veel minder nodig. Na handen wassen smeer je opnieuw, ook als je twee uur geleden al hebt gesmeerd, want water en zeep spoelen de urea weg.
Voor het slapengaan mag het dikker. Smeer een royale laag en trek katoenen handschoenen aan. Acht uur onder een handschoen doet meer dan drie keer smeren overdag, omdat de crème niet verdampt en niet wordt afgeveegd. Meestal zie je na twee tot drie nachten al dat de kloven kleiner worden.
Wanneer 10% urea niet de eerste keus is
Bij een open, bloedende kloof prikt urea. Gebruik dan eerst twee tot drie dagen een vette, ureavrije zalf op basis van vaseline, lanoline of dexpanthenol, eventueel met een pleister eroverheen om de randen bij elkaar te houden. Zodra de kloof gesloten is, stap je over op de 10%-crème om herhaling te voorkomen. Heb je eczeem op de handen, dan kan urea in het begin ook prikken; begin dan met 5% en bouw op. Bij kloven die na twee weken smeren niet genezen, die steeds terugkomen op dezelfde plek of die gaan ontsteken, is een bezoek aan de huisarts verstandig. Soms speelt er contacteczeem of een schimmelinfectie mee, en daar helpt geen crème tegen.
Waar je nog meer op let bij de keuze
Kijk behalve naar het ureagehalte ook naar wat er verder in zit. Glycerine, ceramiden en sheabutter versterken de werking; parfum en alcohol (denatured alcohol op het etiket) drogen juist uit en prikken bij kloven. Een drogisterijmerk met 10% urea kost tussen de €5 en €9 voor 75 tot 100 ml, en apotheekmerken zitten rond de €10 tot €15. Duurder betekent bij urea niet beter: het percentage en de vette basis bepalen het resultaat. Zet een tube bij de wasbak in de keuken, een bij de badkamer en een in je tas, want de crème waar je bij kunt, is de crème die je daadwerkelijk gebruikt.
